Tác dụng chữa bệnh của Cây Xấu Hổ (Cây Trinh Nữ)

Cây xấu hổ không còn xa lạ với chúng ta, đây là loại thảo dược mọc hoang khắp mọi miền đất nước. Tuy nhiên, hiệu quả trong các bài thuốc chữa bệnh của nó thì có lẽ không nhiều người biết.

Giới thiệu về Cây Xấu Hổ

Cây xấu hổ còn có tên là cây mắc cỡ, cây thẹn, cây trinh nữ, tu thảo.

Tên khoa học: Mimosa pudica L thuộc họ Trinh nữ Mimosaceae

Tên Xấu Hổ do lá cây và cành cụp xuống khi có người đụng vào lá cây. Ta dùng toàn cây hoặc lá và rễ xấu hổ

Mô tả về Cây Xấu Hổ

Xấu hổ chỉ mọc hoang lòa xòa ở ven đường cái, thân có gai hình móc. Lá hai lần kép lông chim, nhưng cụp xuống. Cuống chung gầy, mang nhiều lông, dài 4cm, cuống phụ 2 đôi, có lông trắng cứng. Lá chét 15 – 20 đôi nhỏ, gần như không có cuống.

Xấu hổ có màu tím đỏ, tụ thành hình đầu trái xoan. Quả giáp dài 2cm, rộng 3mm, tụ thành hình ngôi sao ở phần giữa các hạt quả hẹp lại, có lông cứng ở mép. Hạt gần như hình trái xoan, dài 2mm, rộng 1,5mm

Hình ảnh cây xấu hổ
Hình ảnh cây xấu hổ

Thành phần hóa học

Từ cây xấu hổ người ta đã lấy ra được một chất ancaloit gọi là mimosin C8H10O4N2 Theo một số tác giả (R. Adams và J. Wibaut) thì mimosin là đồng phân lập thể của Leucenol một chất lấy được từ hạt keo đậu Leucaena glauca. Tuy nhiên mimosin chưa phải hoạt chất độc nhất.

Trong lá vào tháng 8, hàm lượng selen là 3.000 γ/g và giảm dần đến tháng 12 chỉ còn 300  γ/g

Trong quả vào tháng 8, hàm lượng selen là 290 γ/g và sau đó tăng dần tới 1.560 γ/g trong tháng 12

Và tác giả nhận xét rằng lá xấu hổ có hàm lượng selen rất cao vào mùa hè rồi giảm nhanh, trong khi đó hàm lượng selen trong quả lại tăng (Đàm Trung Bảo và cộng sự 1977, Hội nghị khoa học Trường Đại học dược khoa Hà Nội, 1974 – 1977)

Cây Xấu Hổ tác dụng chữa bệnh gì

Tác dụng Dược lý chính của cây trinh nữ là:

  • Tác dụng ức chế thần kinh trung ương: Những kết quả nghiên cứu chứng minh kinh nghiệm trong nhân dân dùng xấu hổ chống mất ngủ: Hexobacbital và meprobamat chuyển hóa qua microsom gan để mất tác dụng, bacbitan không chuyển hóa qua gan. Xấu hổ có tác dụng hiệp đồng với Hexobacbital, meprobamat đồng thời tăng tác dụng của bacbital. Điều này khẳng định tác dụng ức chế thần kinh trung ương của xấu hổ. Tuy nhiên tác dụng hiệp đồng với barbital không mạnh như khi kết hợp cây xấu hổ với meprobamat hay Hexobacbital.
  • Tác dụng chấn kinh: Xấu hổ có tác dụng làm chậm thời gian xuất hiện co giật của cacdiazol
  • Tác dụng giảm đau: Thí nghiệm theo 3 phương pháp: mâm đồng (ở 56 độ C), phương pháp Collier (gây đau bằng axetylcolin) và phương pháp Nilsen ( kích thích điện) đều thấy có tác dụng rõ rệt
  • Tác dụng của xấu hổ giải độc axit asenơ: uống xấu hổ cùng một lúc với axit asenơ thì xấu hổ cứu cho chuột khỏi chết do axit asenơ rất rõ rệt, nếu uống trước 24h thì xấu hổ vẫn cứu sống chuột khỏi chết vì axit asenơ.

Cách sử dụng trong các bài thuốc chữa bệnh từ cây xấu hổ

  • Lá xấu hổ dùng làm thuốc ngủ và dịu thần kinh: Liều dùng hàng ngày 6 – 12g dưới dạng thuốc sắc, uống trước khi đi ngủ
  • Rễ xấu hổ dùng chữa bệnh nhức xương: Rễ thái thành từng miếng mỏng phơi khô. Ngày dùng 120g rang sau đó tẩm rượu 35 – 40 độ rồi lại rang cho khô. Thêm 600ml nước, sắc còn 200 – 300ml. Chia số nước còn lại làm 2 – 3 lần uống trong ngày. Thường dùng 4 – 5 ngày thấy kết quả. Cần chú ý nghiên cứu thêm.
Rễ cây xấu hổ dùng chữa bệnh mất ngủ, đau nhức xương
Rễ cây xấu hổ dùng chữa bệnh mất ngủ, đau nhức xương

Nguồn: “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam” của GS- TS Đỗ Tất Lợi

Bài viết bởi: incontinet.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *