Viêm Họng Cấp Tính: Nguyên Nhân & Thuốc Điều Trị Tại Nhà

Viêm họng cấp tính tức là viêm cấp tính của niêm mạc họng miệng kết hợp với viêm amidan (A) khẩu cái, một số ít trường hợp kết hợp với viêm amidan đáy lưỡi. Do đó, hiện nay người ta có xu hướng nhập lại thành viêm họng – viêm amidan cấp.

Viêm họng là bệnh thường gặp ở cả người lớn lẫn trẻ em, nhất là vào mùa đông khi thời tiết thay đổi. Bệnh có thể xuất hiện riêng biệt hoặc đồng thời với viêm VA, viêm amidan, viêm mũi, viêm xoang v.v… hoặc trong các bệnh nhiễm khuẩn lây của đường hô hấp trên như cúm, sởi… Trong viêm họng cấp, chúng ta nghiên cứu chủ yếu là viêm họng đỏ cấp thể thông thường do tính chất thường gặp của chúng.

Hình ảnh viêm họng cấp tính
Hình ảnh viêm họng cấp tính

Vậy viêm họng đỏ cấp tính là gì? chứng bệnh tai mũi họng này có nguy hiểm không? hãy cùng tìm câu trả lời qua bài viết ngay sau đây.

Nguyên nhân viêm họng cấp

Tác nhân gây bệnh viêm họng:

Nguyên nhân gây bệnh viêm họng chủ yếu do virus, chiếm 60-80% các trường hợp mắc bệnh, gồm Adénovirus, virus cúm, virus parainfluenzae, virus Coxsakie, virus Herpès, virus Zona, EBV…

Nguyên nhân do vi khuẩn chiếm 20-40%, gồm vi khuẩn liên cầu (tan huyết nhóm A, các nhóm B, C, G ít gặp), Haemophilus influenzae, tụ cầu vàng, Moraxella catarrhalis, vi khuẩn kị khí. Các vi khuẩn Neiseria, phế cầu, Mycoplasme rất hiếm gặp.

Nguyên nhân gây bệnh viêm họng chủ yếu do virus, chiếm 60-80%
Nguyên nhân gây bệnh viêm họng chủ yếu do virus, chiếm 60-80%

Những yêu tố thuận lợi:

Khi thời tiết thay đổi, nhất là về mùa lạnh. Viêm họng đỏ cấp thường bắt đầu bằng sự nhiễm virus. Sau đó do độc tố của virus, cấu trúc giải phẫu của amiđan và sức đề kháng của cơ thể đã gây nên sự bội nhiễm các tạp khuẩn khác, thường là các vi khuẩn hội sinh có sẵn trong họng như liên cầu, phế cầu và đặc biệt nguy hiểm là loại liên cầu khuẩn tan huyết nhóm A.

Bệnh viêm họng đỏ cấp cũng có thể lây lan bằng nước bọt, nước mũi khi giao tiếp.

Chuẩn đoán viêm họng cấp

Viêm họng đỏ cấp thường xảy ra đột ngột, rất ít các dấu hiệu bác trước.

Triệu chứng toàn thân: Sốt vừa 38 – 39°C hoặc sốt cao, ớn lạnh, nhức đầu, đau mình mẩy, mệt mỏi, kém ăn. Phản ứng hạch góc hàm di động, ấn đau.

Triệu chứng cơ năng:

  • Đau họng nhất là khi nuốt, kể cả khi nuốt chất lỏng. Khi nuốt, ho, nói thì đau nhói lên tai.
  • Có thể ho từng cơn, ho khan hoặc ho có đờm nhầy.
Các biểu hiện của bệnh viêm họng
Các biểu hiện của bệnh viêm họng

Triệu chứng thực thể:

  • Toàn bộ niêm mạc họng đỏ, xuất tiết. Tổ chức bạch huyết ở thành sau họng đỏ mọng và có những mao mạch nổi rõ.
  • Hai amiđan khẩu cái cũng sưng to đỏ, có khi có những chấm mủ trắng hoặc lớp bựa trắng (như bựa cháo trắng) phủ trên bề mặt amiđan.
  • Trụ trước và trụ sau đỏ.
  • Có hạch góc hàm sưng nhẹ và hơi đau.

Cận lâm sàng:

Xét nghiệm công thức máu: Giai đoạn đầu bạch cầu trong máu không tăng, nhưng nếu có bội nhiễm thì bạch cầu đa nhân trung tính tăng cao.

Phết dịch họng nuôi cấy vi khuẩn: để định loại được nguyên nhân gây bệnh.

Chuẩn đoán xác định:

  • Đột ngột biểu hiện sốt, đau mình mẩy.
  • Đau rát họng, có thể có ho khan hoặc có đờm.
  • Khám họng: niêm mạc họng đỏ, amiđan sưng nề có chấm mủ trắng.
  • Khám hạch góc hàm di động ấn đau.

Điều trị viêm họng cấp

Nguyên tắc điều trị viêm họng 

Mọi trường hợp viêm họng cấp đỏ đơn thuần ở bệnh nhân trên 3 tuổi đều phải được điều trị như một viêm họng đỏ cấp do liên cầu khi không có xét nghiệm định loại virus hoặc vi khuẩn.

  • Kháng sinh trị viêm họng nhóm beta lactam hoặc các nhóm khác.
  • Điều trị triệu chứng viêm họng: giảm viêm, giảm đau, hạ sốt.
  • Điều trị viêm họng tại chỗ: bôi họng, xúc họng, khí dung họng.
  • Xác định nguyên nhân gây viêm họng để điều trị.
Thường xuyên súc họng bằng nước muối giúp giảm nhanh các triệu chứng đau rát họng
Thường xuyên súc họng bằng nước muối giúp giảm nhanh các triệu chứng đau rát họng

Thuốc điều trị viêm họng đỏ cấp cụ thể

Điều trị toàn thân

  • Thuốc hạ sốt, giảm đau: paracetamol, aspirin…
  • Thuốc kháng sinh chữa viêm họng: amoxicilin, cephalexin, erythromycin, clarythromycin…
  • Thuốc kháng viêm: alpha chymotrypcin, prednisolon 5mg

Điều trị tại chỗ

  • Xông họng: kháng sinh + giảm viêm
  • Xúc họng: BBM ngày 3 – 4 lần.

Hỗ trợ điều trị viêm họng

  • Bổ sung các yếu tố vi lượng, sinh tố trái cây, vitamin c…

Chú ý: Khi viêm họng đỏ cấp thể nặng hoặc đã có biến chứng người bệnh cần đến các bệnh viện hoặc các cơ sở y tế gần nhấn để khám và điều trị kịp thời.

Tiến triển và biến chứng viêm họng

Bệnh viêm họng khi không được điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng khó lường
Bệnh viêm họng khi không được điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng khó lường

Nếu viêm họng cấp do virus, bệnh thường kéo dài 3-5 ngày thì tự khỏi, các triệu chứng giảm dần. Nếu là do vi khuẩn bội nhiễm, đặc biệt là liên cầu, bệnh thường kéo dài ngày hơn và đòi hỏi một sự điều trị kháng sinh có hệ thống để tránh các biến chứng:

Biến chứng tại chỗ: Viêm tấy hoặc áp xe quanh amidan, viêm tấy hoặc áp xe các khoảng bên họng, áp xe thành sau họng ở trẻ nhỏ 1-2 tuổi, viêm tấy hoại thư vùng cổ rất hiếm gặp nhưng tiên lượng rất nặng.

Biến chứng lân cận: Viêm họng có thể gây viêm thanh khí phế quản, viêm phổi, viêm tai giữa cấp, viêm mũi viêm xoang cấp.

Biến chứng xa: Đặc biệt nếu viêm họng là do liên cầu tan huyết có thể gây viêm thận, viêm khớp, viêm tim, choáng nhiễm độc liên cầu hoặc cá biệt có thể nhiễm trùng huyết.

Phòng bệnh viêm họng

  • Tránh tiếp xúc trực tiếp với người đang bị viêm đường hô hấp trên, cúm… viêm họng, viêm amidan cấp…
  • Nâng cao mức sống, tập thể thao tăng sức đề kháng của cơ thể, bảo vệ môi trường sống trong sạch.
  • Phòng hộ lao động tốt. Bỏ thuốc lá và rượu.
  • Vệ sinh răng miệng tốt.
  • Tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em.

Trên đây là một số kiến thức về bệnh viêm họng đỏ cấp tính mà incontinet muốn chia sẻ đến các bạn. Hy vọng rằng bài viết sẽ giúp ích cho các bạn. Mọi ý kiến thắc mắc hoặc câu hỏi cần tư vấn vui lòng liên hệ với tôi. Chúc các bạn luôn khỏe !

Bài viết bởi: incontinet.com